Ikhedut Portal Gujarat: આઈ ખેડૂત પોર્ટલ એ ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યના ખેડૂતોને આધુનિક કૃષિ વ્યવસ્થા સાથે જોડવા, તેમને સરકારી સહાય, સબ્સિડી, યોજનાઓ અને વિભાગીય સેવાઓનો સરળતાથી લાભ મળી શકે તે માટે શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. આજના સમયમાં કૃષિ ક્ષેત્રમાં ડિજિટલ પરિવર્તન ખૂબ ઝડપથી થઈ રહ્યું છે અને ખેડુતો સુધી દરેક મહત્વપૂર્ણ માહિતી, યોજનાઓની વિગતો તથા સહાયની ચુકવણી સીધી ઓનલાઈન પહોંચાડવી સરકારનું મહત્વપૂર્ણ લક્ષ્ય છે. આ હેતુને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરાયેલ આઈ ખેડૂત પોર્ટલ સંપૂર્ણપણે ખેડૂત-કેન્દ્રિત છે, જ્યાં ખેડૂતો માત્ર થોડા ક્લિકમાં અરજીઓ કરી શકે છે, દસ્તાવેજો અપલોડ કરી શકે છે, અરજીની સ્થિતિ જોઈ શકે છે અને પોતાને મળનાર સહાયની સંપૂર્ણ વિગતો મેળવી શકે છે. આ પોર્ટલ દ્વારા સરકાર ખેડૂત અને સરકારી વિભાગ વચ્ચેની દૂરી ઘટાડીને ડિજિટલ અને પારદર્શક પદ્ધતિ સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ શું છે?
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ એટલે ગુજરાત સરકારનું એકીકૃત ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ, જ્યાં રાજ્યના તમામ ખેડૂતો માટે ઉપલબ્ધ વિવિધ સહાય-યોજનાઓ, સબ્સિડી, કૃષિ સાધન સહાય, ખેતી માટેની modern ટેક્નોલોજી, બીજ-ખાતર સહાય, સિંચાઈ યોજનાઓ, પાક સુરક્ષા યોજનાઓ, વીમા સેવા, ખેતી જોડાયેલી ગ્રાન્ટ અને અનેક પ્રકારની સરકારી યોજનાઓ એક જ સ્થળેથી ઉપલબ્ધ હોય છે. પહેલા ખેડૂતોને અલગ-અલગ વિભાગોમાં દોડધામ કરવી પડતી હતી, પરંતુ આ પોર્ટલ આવવાથી હવે તેઓ પોતાના મોબાઈલ અથવા કમ્પ્યુટર દ્વારા ઘરે બેઠા દરેક યોજના હેઠળ ઓનલાઈન અરજી કરી શકે છે. આ પોર્ટલ ખેડૂતના આધાર કાર્ડ નંબર અને મોબાઈલ સાથે જોડાયેલ હોવાથી દરેક માહિતી સુરક્ષિત રીતે સાચવવામાં આવે છે. એટલે કે, આઈ ખેડૂત પોર્ટલ ખેડૂતોની સંપૂર્ણ ડિજિટલ ફાઈલ તરીકે કામ કરે છે, જેમાં તેમના જમીનના ખતા નંબર, ખેતી વિસ્તાર, પાકનો પ્રકાર, અગાઉ લેવાયેલી સહાય અને નવી અરજીની વિગતો પણ સંગ્રહિત રહે છે.
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ ઉદ્દેશ્ય
આ પોર્ટલની રચનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્યના દરેક ખેડૂતોને સરકારના એક જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા સેવા આપવાનો છે. ખેડૂતોને પોતાના ગામ અથવા તાલુકા ખાતે વારંવાર સહાય માટે દોડધામ ન કરવી પડે, ફોર્મ ભરવામાં ભૂલ ન થાય, દસ્તાવેજોની ખોટ ન પડે અને દરેક પ્રક્રિયા પારદર્શક રીતે પૂર્ણ થાય તેની ખાતરી કરવામાં આવે છે. સરકારનો હેતુ ખેડૂતોને ડિજિટલ રીતે સશક્ત બનાવવા, તેમને સમય બચાવવા અને તમામ યોજનાઓનો લાભ સરળતાથી પહોંચાડવાનો છે. સાથે સાથે, આ પોર્ટલ દ્વારા ખેડૂતોનું ડેટા કેન્દ્રિય બને છે, જેથી સરકારને ખેતી સંબંધિત નીતિઓ અને નવી સહાયઓ ઘડવામાં પણ મદદ મળે છે.
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ મુખ્ય લક્ષ્યો
આઈ ખેડૂત પોર્ટલના મુખ્ય લક્ષ્યો ખૂબ જ સ્પષ્ટ છે. પ્રથમ, ખેડૂતોને સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન પ્રક્રિયા સાથે જોડવાનું છે, જેથી physical ફોર્મ, ઓફિસની ચક્કર અને કાગળ આધારિત પ્રક્રિયાથી છૂટકારો મળે. બીજું, ખેડૂતને તેમના ખેતર સાથે જોડાયેલી સર્વિસ એક જ સ્થાનેથી મળે અને દરેક અરજીની સ્થિતિ ટ્રેક કરી શકે તેવું વ્યવસ્થિત સિસ્ટમ તૈયાર કરવું છે. ત્રીજું, કોઈપણ યોજના માટે કોણ પાત્ર છે અને કોણ નથી તે આધારે automatic eligibility ચેક કરવાની સુવિધા છે, જેથી સમય અને મહેનત બંને બચી રહે. વધુમાં, ખેડૂતોને ટેકનોલોજીનો પ્રભાવશાળી ઉપયોગ શીખવવાનો પણ એક મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય છે, કારણ કે આગળ જઈને કૃષિ ક્ષેત્રમાં ડિજિટલ સક્ષમતા બહુ જરૂરી બનવાની છે.
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ લાભ
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ ખેડૂતો માટે અનેક લાભો આપે છે. સૌપ્રથમ, દરેક યોજના એકજ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ હોવાથી જ્યારે પણ નવી યોજના આવે ત્યારે તરત જ ખેડૂત સુધી માહિતી પહોંચે છે. બીજું, અરજી સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન હોવાથી ખોટા ફોર્મ અથવા middlemen નો પ્રશ્ન ઊભો થતો નથી. ત્રીજું, ખેતીના સાધનો, સોલાર પંપ, ડ્રિપ સિંચાઈ, પાક વીમા, કુદરતી આફતમાં થયેલ નુકસાનની સહાય જેવી તમામ સેવાઓ સીધી બેંક ખાતામાં જમા થાય છે, એટલે પારદર્શકતા પૂર્ણપણે જાળવાય છે. ઉપરાંત, આઈ ખેડૂત પોર્ટલ પર ખેડૂતો માટે ખાસ ડેશબોર્ડ પણ છે જેમાં તેઓ પોતાના તમામ જૂના અને નવા અરજીઓની વિગતો, મળેલી સહાય, સહાયની રકમ, reject અથવા pending status જેવી બાબતો જોઈ શકે છે. એટલે કે આ પોર્ટલ ખેડૂતોનો સમય બચાવે છે, પૈસા બચાવે છે અને તેમને modern કૃષિ વ્યવસ્થાનો ભાગ બનાવે છે.
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ વિભાગ મુજબ યોજનાનું લિસ્ટ
આઈ ખેડૂત પોર્ટલમાં ખેતીથી જોડાયેલી લગભગ તમામ સરકારી યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે. દરેક યોજના અલગ વિભાગ હેઠળ ગોઠવવામાં આવી છે, જેથી ખેડૂતને પોતાને જરૂરી યોજના શોધવામાં સરળતા રહે. મુખ્ય વિભાગો નીચે મુજબ છે:
- કૃષિ વિભાગની યોજનાઓ – ખાતર-બીજ સહાય, પાક સુરક્ષા સહાય, ઓઈલ સિડ સહાય.
- બાગાયત વિભાગની યોજનાઓ – ફળના છોડની સહાય, ગ્રીન નેટ, ડ્રિપ-સ્પ્રિંકલર સિસ્ટમ સહાય.
- પશુપાલન વિભાગ – પશુપાલન સાધનો ગ્રાન્ટ, પશુ શેડ સહાય.
- વન વિભાગ – રૂફટોપ પ્લાન્ટેશન, ફાર્મ ફોરેસ્ટ્રી સહાય.
- જળસંચય વિભાગ – ચેકડેમ, તળાવ ઊંડાણ, બોરવેલ સહાય.
- જળસંચય અને માઇક્રોઇરિગેશન – સોલાર પંપ, પવનચક્કી, પાણી વ્યવસ્થાપન યંત્રો.
આ સિવાય પણ અનેક લઘુ અને વિશેષ યોજનાઓ વિવિધ વિભાગો દ્વારા પોર્ટલ પર સમાવેશ કરવામાં આવી છે.
આઈ ખેડૂત માટે પાત્રતા
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ પર કોઈપણ યોજના માટે અરજી કરવા માટે ચોક્કસ પાત્રતાઓ રાખવામાં આવી છે. અરજદાર ગુજરાત રાજ્યનો રહેવાસી હોવો જોઈએ અને તેના નામે ખેતીની જમીન હોવી જરૂરી છે. જો જમીન વારસાગત છે અને દાખલા મુજબ અપીલ પ્રક્રિયા ચાલુ હોય, તો સહાય માટે શરતે અરજી કરી શકાય છે. અરજદાર પાસે માન્ય આધાર કાર્ડ, મોબાઈલ નંબર અને બેંક ખાતું હોવું જરૂરી છે. કેટલીક વિશેષ યોજનાઓમાં SC/ST, નાના-મધ્યમ ખેડૂત, સિંચાઈ વગરની જમીન અથવા પાક અનુસાર ખાસ પાત્રતા હોઈ શકે છે. અરજદાર ખેડૂતનો e-KYC પૂર્ણ હોવો ખૂબ જ જરૂરી છે, નહીં તો અરજી આગળ પ્રોસેસ થતી નથી.
અરજી પ્રક્રિયા
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ પર અરજી કરવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ સરળ છે. ખેડૂતોને પહેલાં પોતાના આધાર નંબર અને મોબાઈલ નંબર દ્વારા એક વખત રજીસ્ટ્રેશન પૂર્ણ કરવું પડે છે. ત્યારબાદ OTP વેરિફિકેશન થાય છે અને ખેડૂતનો ડેશબોર્ડ ખૂલે છે. અહીં તેમને તેમની જમીનની વિગતો, ખસરા નંબરો આપમેળે જોવા મળે છે. અરજદાર પોતાની જરૂરિયાત મુજબ યોજના પસંદ કરે છે, ફોર્મ ભરે છે અને જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરે છે. ફોર્મ સબમિટ થયા પછી અરજી સંબંધિત વિભાગ સુધી પહોંચે છે અને ત્યાંથી ચકાસણી થાય છે. ચકાસણી સફળ થશે ત્યારબાદ સહાય સીધી બેંક ખાતામાં જમા કરવામાં આવે છે. દરેક સ્ટેજ પર SMS અથવા પોર્ટલ પર સ્ટેટસ અપડેટ જોવા મળે છે.
જરૂરી દસ્તાવેજો
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ પર કોઈપણ યોજના માટે અરજી કરવા જરૂરી દસ્તાવેજો નીચે મુજબ છે:
• આધાર કાર્ડ
• 7/12 જમીનનો ઉતારો
• જમીનનો માલિકી પુરાવો
• બેંક પાસબુક
• મોબાઈલ નંબર
• જાતિ પ્રમાણપત્ર (જો જરૂરી હોય)
• રહેઠાણનો પુરાવો
• ખેડૂતોનો ફોટો
• જમીન સંબંધિત પાવતી અથવા RTC નકલ
• લીઝ એગ્રીમેન્ટ (જો જમીન ભાડે હોય)
પોર્ટલ પર દરેક યોજનાના પેજ પર “દસ્તાવેજોની યાદી” અલગથી જોવા મળે છે જેથી ભૂલ ન થાય.
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ પર અરજી કેવી રીતે કરવી?
અરજી કરવાની રીત સામાન્ય ખેડૂત પણ સરળતાથી સમજી શકે તેવી છે. પહેલા ખેડૂતને પોર્ટલની સત્તાવાર વેબસાઈટ પર જવું પડે છે. ત્યારબાદ ‘નવા અરજદાર રજીસ્ટ્રેશન’ વિકલ્પ પસંદ કરવો પડે છે. આધાર નંબર નાખ્યા પછી OTP આવે છે, અને તે નાખતા જ ખેડૂતનો પ્રોફાઈલ એક્ટિવ થઈ જાય છે. પછી “યોજનાઓની યાદી” પર ક્લિક કરવાથી તમામ યોજનાઓ દેખાય છે. જો ખેડૂતને જ્યાં સબ્સિડી અથવા સાધન જરૂરી હોય તે યોજના પસંદ કરે છે. ફોર્મમાં જમીન વિસ્તાર, પાકની વિગતો, બેંક ખાતાની માહિતી વગેરે ભરવામાં આવે છે. દસ્તાવેજ અપલોડ કર્યા પછી અરજદાર “સબમિટ” કરે છે અને અરજી સરકારી વિભાગ સુધી પહોંચે છે. પછીની તમામ પ્રક્રિયા ઓનલાઈન ટ્રેક કરી શકાય છે.
આઈ ખેડૂત પોર્ટલ પરથી સહાય કઈ રીતે મળશે?
અરજી મંજૂર થયા પછી સહાય સીધી અરજદારના બેંક ખાતામાં DBT દ્વારા જમા કરવામાં આવે છે. DBT એટલે Direct Benefit Transfer, જેનાથી મધ્યસ્થની કોઈ ભૂમિકા રહેતી નથી અને સરકાર દ્વારા મોકલાયેલી રકમ ખેડૂતને 100% મળે છે. કેટલીક યોજનાઓમાં સાધન ખરીદી કર્યા પછી બિલ અપલોડ કરવાની જરૂર પડે છે, જે ચકાસણી પછી સહાય જમા થાય છે. પાકના નુકસાનની સહાય, કુદરતી આફતની સહાય અને વીમા રકમ પણ આ જ સિસ્ટમ દ્વારા સીધી ટ્રાન્સફર થાય છે.
સંપર્ક માહિતી અને ખાસ નોંધો
ખેડૂત કોઈપણ સમયે પોતાના તાલુકા કૃષિ અધિકારી, જિલ્લા કૃષિ કચેરી, બાગાયત કચેરી અથવા કન્ટ્રોલ રૂમનો સંપર્ક કરી શકે છે. પોર્ટલ પર “હેલ્પલાઈન” વિભાગ છે જ્યાં ફોન નંબર, ઇમેઇલ અને સીધી ફરિયાદ નોંધાવવાની વ્યવસ્થા છે. ખેડૂતોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે અરજી કરતી વખતે દસ્તાવેજો સાચા રાખવા, ખોટી માહિતી ન આપવી અને દરેક અરજીનો acknowledgment number સાચવો.
ખાસ નોંધ:
એકજ જમીન માટે એકજ વર્ષમાં એકથી વધુ સહાય લેવામાં નથી આવતી. અરજી સમયમર્યાદા પૂર્ણ થયા પછી ફોર્મ સ્વીકારાતું નથી. e-KYC પૂર્ણ ન હોય તો સહાય રોકાઈ શકે છે.
FAQ – વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
1. આઈ ખેડૂત પોર્ટલ કોણ ઉપયોગ કરી શકે?
ગુજરાત રાજ્યનો કોઈપણ જમીનધારક ખેડૂત અથવા ખેતી કરતા વ્યક્તિ તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે.
2. શું પોર્ટલ પર રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત છે?
હા, તમામ અરજીઓ માટે રજીસ્ટ્રેશન ફરજિયાત છે.
3. અરજી કર્યા પછી કેટલા સમયમાં સહાય મળે?
વિભાગની ચકાસણી પ્રમાણે સમય અલગ હોઈ શકે છે, સામાન્ય રીતે 20–45 દિવસ.
4. દસ્તાવેજો અપલોડ કરવાના જરૂરી છે?
હા, દરેક અરજી માટે દસ્તાવેજો અપલોડ ફરજિયાત છે.
5. શું મોબાઈલથી અરજી કરી શકાય?
હા, સ્માર્ટફોનમાંથી સરળતાથી અરજી કરી શકાય છે.
6. reject થયું તો ફરીથી અરજી કરી શકું?
હા, rejectનું કારણ સુધારીને ફરીથી અરજી કરી શકાય છે.
7. DBT શું છે?
સરકારની સહાય સીધી બેંક ખાતામાં જમા થાય તેને Direct Benefit Transfer કહે છે.
અરજી કરવા માટે જરૂરી લિંક:
| પોર્ટલની વધુ માહિતી માટે | અહીં ક્લિક કરો |
| અરજી કરવા માટે | અહીં ક્લિક કરો |
| માહિતી પ્લસ પર જવા માટે | અહીં ક્લિક કરો |